Yangın Kapısı Teknik Şartnamesi: 21 Maddelik Rehber

Yangın kapısı teknik şartnamesi, bir yangın kapısının projede ve uygulamada hangi teknik özelliklere sahip olması gerektiğini belirlemek için hazırlanır. Kapının yalnızca sac kalınlığı veya görünüşü değil; yangına dayanım sınıfı, test ve sınıflandırma belgeleri, kasa ve kanat yapısı, duman sızdırmazlığı, menteşe, kilit, panik bar, kapı kapatıcı, cam ve montaj detayları birlikte değerlendirilmelidir.

Bu nedenle yangın kapısı satın alma veya proje şartnamesi hazırlanırken yalnızca "yangına dayanıklı kapı" ifadesinin kullanılması yeterli değildir. Kapının kullanım amacı, gerekli dayanım sınıfı, kaçış yolu üzerindeki konumu ve projede istenen teknik özellikler açık şekilde tanımlanmalıdır.

1. Yangın Kapısı Teknik Şartnamesi: Amaç ve Kapsam

Bu teknik şartnamenin amacı; yapılarda kullanılacak yangın kapılarının teknik özelliklerini, yangına dayanım performansını, bileşenlerini, aksesuarlarını, montajını, test ve belgelendirme şartlarını tanımlamaktır.

Yangın kapıları, belgelenmiş performans sınıfına göre yangının bölümler arasında yayılmasını sınırlandırmaya katkı sağlar. Bütünlük, ısı yalıtımı ve duman kontrolü ayrı kriterlerdir; her kapının bu özelliklerin tamamını sağladığı varsayılmamalıdır.

Kapının sahip olması gereken performans sınıfı, yapının kullanım amacı ve ilgili proje gereklilikleri doğrultusunda belirlenmelidir. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik de kaçış yolu kapıları için kullanım yerine göre yangın dayanımı, duman sızdırmazlık ve kendiliğinden kapanma gibi şartlar öngörmektedir.

2. İlgili Standartlar ve Mevzuat

Yangın kapılarının teknik şartnamesinde ilgili standart ve mevzuat açık şekilde belirtilmelidir.

EN 1634-1: Kapı, kepenk, pencere ve benzeri yapı elemanlarının yangına dayanım performansının deneysel olarak değerlendirilmesinde kullanılan test standardıdır.
EN 1634-3: Duman kontrolü istenen kapı takımlarının duman kaçak performansını değerlendiren deney standardıdır.
EN 13501-2: Yapı elemanlarının yangına karşı performanslarının sınıflandırılması için kullanılan standarttır.
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik: Türkiye'de binaların yangın güvenliği, kaçış yolları ve yangın kapıları açısından uyulması gereken temel mevzuatlardan biridir.

Teknik şartnamede kullanılacak kapının performansının ilgili test ve sınıflandırma belgeleriyle doğrulanması gerekir. Yalnızca ürün üzerinde bulunan "EI90", "EI120" veya benzeri bir ibare tek başına yeterli bir teknik kanıt olarak değerlendirilmemelidir.

3. Yangın Dayanım Sınıfı

Yangın kapısının gerekli dayanım sınıfı, projenin gerekliliklerine göre belirlenmelidir. Örneğin bazı projelerde 60 dakika, bazı projelerde 90 dakika veya 120 dakika yangın dayanımı talep edilebilir.

Dayanım sınıfı	Genel ifade	Kullanım kararı
EI₁ 60 / EI₂ 60	60 dakika bütünlük ve yalıtım performansı	Proje ve mevzuat gerekliliklerine göre
EI₁ 90 / EI₂ 90	90 dakika bütünlük ve yalıtım performansı	Proje ve mevzuat gerekliliklerine göre
EI₁ 120 / EI₂ 120	120 dakika bütünlük ve yalıtım performansı	Proje ve mevzuat gerekliliklerine göre

Buradaki sınıflandırmaların gerçek bir kapı sistemi için geçerli olabilmesi, ilgili ürün ve yapılandırmanın test ve sınıflandırma kapsamına bağlıdır. Bu nedenle sadece kapı sacının kalınlığına bakılarak yangın dayanım süresi belirlenmemelidir.

Sınıfı tam yazın: E bütünlük, I ısı yalıtımı kriteridir. EI₁ ve EI₂ ayrımı sınıflandırma belgesindeki biçimiyle şartnameye aktarılmalıdır. E-120 ifadesi tek başına EI₁ 120 veya EI₂ 120 yerine kullanılamaz. Sa/S200 duman kontrolü ve gerekiyorsa kendiliğinden kapanma performansı ayrıca tanımlanmalıdır.

Tablodaki süreler sınıflandırma örnekleridir; her bina için aynı zorunluluğu veya FSK ürünlerinin belgelenmiş sınıflarını göstermez.

Yangın kapısı teknik şartnamesi için tek kanatlı kapı örneği — Tek kanatlı kapı örneği

Panik barlı çift kanatlı kapı tasarımı — Çift kanatlı kapı örneği

Görseller ürün tasarımını örnekler. Görünümden yangın veya duman kontrol sınıfı belirlenemez; ilgili ürün belgeleri incelenmelidir.

4. Kapı Kanadı Teknik Özellikleri

Yangın kapısı kanadı, kapının yangın dayanım performansının temel bileşenlerinden biridir. Kanat içerisinde kullanılan dolgu, takviye elemanları, sac malzeme, kenar detayları ve diğer bileşenlerin oluşturduğu bütün sistem, test edilen ürün konfigürasyonuna uygun olmalıdır.

Kanat yapısı projede belirtilen yangın dayanım sınıfına uygun olmalıdır.
Kanat içerisindeki dolgu malzemesi yangın dayanım performansına uygun olmalıdır.
Kanat sacları korozyona ve kullanım koşullarına uygun özellikte seçilmelidir.
Kanat ile kasa arasındaki boşluklar kontrollü olmalıdır.
Kapı kanadı kasaya düzgün oturmalı; çevre ve alt boşlukları belgelenmiş ürün sistemi ve montaj talimatında belirtilen sınırlar içinde olmalıdır.
Üretim, test edilen ürün sisteminin teknik özelliklerini bozmayacak şekilde gerçekleştirilmelidir.

5. Yangın Kapısı Kasası

Yangın kapısında kasa, kanat kadar önemli bir sistem bileşenidir. Kasa ölçüsü, profil yapısı, sac kalınlığı, duvar bağlantısı ve montaj şekli kapının performansını etkileyebilir.

Bu nedenle şartnamede yalnızca "çelik kasa" ifadesi yerine, üretici tarafından test edilmiş ve ilgili kapı sistemiyle uyumlu kasa yapısının kullanılması belirtilmelidir.

Kasa için dikkat edilmesi gerekenler:

Kapı kanadı ile uyumlu olmalıdır.
Duvar tipine uygun montaj yapılmalıdır.
Kasa ile duvar arasındaki boşluklar uygun malzeme ve yöntemle kapatılmalıdır.
Kasa bağlantıları sağlam ve sürekli olmalıdır.
Montaj sonrasında kanadın düzgün kapanmasına izin vermelidir.

6. Duman Sızdırmazlık

Yangın kapısının yalnızca alev ve ısıya karşı dayanıklı olması her kullanım için yeterli değildir. Kaçış yollarında ve duman kontrolünün önemli olduğu bölümlerde duman sızdırmazlığı da dikkate alınmalıdır.

Kapı kanadı ile kasa arasındaki uygun sızdırmazlık elemanları, kapının kapanma mekanizması ve kasa-kanat geometrisi birlikte değerlendirilmelidir.

Duman kontrolü talep ediliyorsa Sa veya S200 gibi istenen sınıf açıkça yazılmalı ve EN 1634-3 deneyine dayalı ilgili sınıflandırma belgesi istenmelidir. S200’deki 200 sıcaklığı ifade eder; yangına dayanım süresi değildir. Conta, eşik ve kapı altı detayları belgelenmiş takımın kapsamıyla eşleşmelidir.

Detaylı bilgi için yangın kapısı duman sızdırmazlığı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

7. Menteşeler

Yangın kapısının menteşeleri kapının ağırlığını taşıyabilecek ve kapının düzgün kapanmasını sağlayabilecek özellikte olmalıdır.

Menteşeler kapı ağırlığına uygun seçilmelidir.
Menteşe sayısı ve konumu ürün sistemine uygun olmalıdır.
Menteşeler kapının kapanmasını engellememelidir.
Yangın dayanım testinde kullanılan sistemle uyumlu menteşe kullanılmalıdır.

8. Kilit ve Karşılık Sistemi

Kilit mekanizması yangın kapısının kullanım amacına ve test edilmiş kapı sistemine uygun olmalıdır.

Kilit dili ve karşılık arasındaki hizalama doğru yapılmalı, kapı kapandığında kanadın kasaya tam olarak oturmasına engel olacak bir mekanik problem bulunmamalıdır.

Kaçış yolu kapılarında kilitleme sistemi, insanların acil durumda kapıyı güvenli ve hızlı şekilde açabilmesine engel oluşturmayacak şekilde seçilmelidir.

9. Panik Bar

Kaçış yolu üzerinde bulunan kapılarda panik bar veya benzeri acil çıkış düzeneklerinin gerekip gerekmediği, kapının kullanım amacı, kullanıcı yükü ve ilgili mevzuat/proje şartlarına göre belirlenmelidir.

Kaçış donanımı seçiminde kapının konumu, bina kullanım senaryosu ve yürürlükteki yönetmelik hükümleri birlikte değerlendirilmelidir. Şartnameyi hazırlayan proje sorumlusu, uygulanacak hükmü ve gerekli çıkış donanımını açıkça tanımlamalıdır.

Bu nedenle şartnamede her yangın kapısı için otomatik olarak aynı panik bar sisteminin kullanılacağı belirtilmek yerine, projenin kullanım senaryosuna uygun donanım tanımlanmalıdır.

Detaylı bilgi için yangın kapısı panik bar sayfamıza göz atabilirsiniz.

10. Kapı Hidroliği ve Kendiliğinden Kapanma

Yangın kapısının yangın sırasında tasarlanan işlevini yerine getirebilmesi için kapının kapanabilir durumda olması önemlidir.

Bu nedenle yangın kapılarında uygun bir kendiliğinden kapanma düzeneği kullanılmalı ve kapı kanadının kapatıcı tarafından düzgün şekilde kapatıldığı kontrol edilmelidir.

Hidrolik kapı ağırlığına ve ölçüsüne uygun olmalıdır.
Kapı tam olarak kapanmalıdır.
Kapı kanadı kasaya sürtmemelidir.
Hidrolik ayarı kapının güvenli şekilde kapanmasına izin vermelidir.
Çift kanatlı kapılarda kanatların kapanma sırası doğru çalışmalıdır.

Yönetmelikte ilgili kaçış merdiveni ve yangın güvenlik holü kapıları için kendiliğinden kapanma düzenekleri öngörülmektedir.

11. Çift Kanatlı Yangın Kapıları

Çift kanatlı yangın kapılarında iki kanadın birlikte çalışması gerekir. Özellikle aktif ve pasif kanatlı sistemlerde kilitleme, sıralama ve kapanma mekanizmaları doğru seçilmelidir.

Şartnamede gerektiğinde aşağıdaki hususlar açıkça belirtilmelidir:

Aktif ve pasif kanat yapısı
Kanat genişlikleri
Pasif kanat kilitleme sistemi
Panik bar sistemi
Kanat kapanma sıralayıcısı
Hidrolik kapatıcı sistemi
Kanatların tam kapanma şartı

Çift kanatlı kapılarda kullanılan aksesuarların birbirleriyle uyumlu olması, kapının test edilmiş sistem özelliklerinin korunması açısından önemlidir.

Ürün seçenekleri için çift kanat yangın kapısı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

12. Camlı Yangın Kapıları

Camlı yangın kapılarında kullanılan cam, normal bina camı olmamalıdır. Camın yangın dayanım performansı, kapının talep edilen performans sınıfı ve test edilmiş kapı sistemiyle uyumlu olmalıdır.

Cam panel, cam çıtası, conta, sabitleme yöntemi ve cam çerçevesi birlikte değerlendirilmelidir.

Bu nedenle şartnamede yalnızca "camlı yangın kapısı" ifadesi yerine, kullanılacak cam sisteminin kapının test ve sınıflandırma kapsamına uygun olması şartı belirtilmelidir.

Detaylı ürün bilgisi için camlı yangın kapısı sayfamıza bakabilirsiniz.

13. Kapı Ölçüleri

Yangın kapısı ölçüleri projeye göre belirlenmelidir. Kapının net geçiş ölçüsü, kasa dış ölçüsü, kanat ölçüsü ve duvar boşluğu birbirinden farklı kavramlardır.

Ölçü alınırken aşağıdaki bilgiler mümkün olduğunca netleştirilmelidir:

Duvar boşluğu genişliği
Duvar boşluğu yüksekliği
Duvar kalınlığı
Net geçiş genişliği
Net geçiş yüksekliği
Tek veya çift kanat bilgisi
Kapının açılma yönü
Kasa tipi
Varsa cam ölçüsü

Ölçü konusunda daha ayrıntılı bilgi için yangın kapısı ölçüleri sayfamızı inceleyebilirsiniz.

14. Yangın Kapısı Montaj Şartları

Yangın kapısının doğru üretilmesi kadar doğru monte edilmesi de önemlidir. Kapı kanadı ile kasa arasındaki boşlukların, kasa-duvar bağlantısının ve sabitleme noktalarının uygun şekilde uygulanması gerekir.

Montaj sırasında:

Kasa terazisinde ve düzgün konumda olmalıdır.
Kapı kanadı rahat şekilde açılıp kapanmalıdır.
Kapı kendi kendine güvenli şekilde kapanabilmelidir.
Kasa ile duvar arasındaki boşluklar uygun şekilde doldurulmalıdır.
Yangın dayanımını olumsuz etkileyebilecek uygunsuz malzemeler kullanılmamalıdır.
Donanımların montajı üretici sistemine uygun yapılmalıdır.

Montajla ilgili daha ayrıntılı bilgi için yangın kapısı montajı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

15. Test ve Belgelendirme

Teknik şartnamede yangın kapısının sahip olduğu performansın belgelenmesi açık şekilde istenmelidir.

Teklif veren firmadan, talep edilen kapı sistemi için geçerli olan test ve sınıflandırma dokümanlarının sunulması istenebilir.

Teknik dosyada değerlendirilebilecek belgeler:

Yangına dayanım test raporu
Yangın performansı sınıflandırma dokümanı
Ürün teknik föyü
Kapı sistemine ait teknik çizimler
Kullanılan aksesuarların teknik bilgileri
Varsa uygunluk ve performans belgeleri
Montaj ve kullanım talimatları

Burada önemli nokta, sunulan belgenin gerçekten teklif edilen kapı sistemi ve konfigürasyonuyla ilişkili olmasıdır. Farklı ölçü, farklı kasa, farklı cam veya farklı aksesuar kullanılan bir kapının performansının otomatik olarak aynı olduğu varsayılmamalıdır.

16. Yangın Kapısı Aksesuarları

Yangın kapısında kullanılan aksesuarlar kapının kullanım senaryosuna uygun seçilmelidir.

Panik bar
Kapı hidroliği
Kilit
Menteşe
Kapı kolu
Elektromekanik kilitler
Manyetik tutucu sistemler
Duman contaları
Görüş camları
Kapı sıralayıcı sistemleri

Aksesuarların kapı sisteminin test edilmiş ve sınıflandırılmış yapısıyla uyumlu olması özellikle önemlidir.

Detaylı bilgi için yangın kapısı aksesuarları sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Belge numarası, düzenleyen kuruluş, tarih, ürün adı ve kapsanan ölçüler teknik dosyada kaydedilmelidir. Belge türleri birbirinin yerine kullanılmamalı; uygulanabilir uygunluk ve performans beyanı talepleri ürünün kapsamına göre ayrıca tanımlanmalıdır. Yangın kapısı sertifikası rehberi belge kontrolünü açıklar.

17. Teknik Şartnamede Kabul Kriterleri

Montaj tamamlandıktan sonra kapının yalnızca görsel olarak kontrol edilmesi yeterli değildir. Aşağıdaki hususlar kontrol edilmelidir:

Kapı kanadında gözle görülür deformasyon bulunmamalıdır.
Kapı kanadı kasaya düzgün oturmalıdır.
Kapı rahat şekilde açılmalıdır.
Kapı kapatıcı sistemi kapıyı tamamen kapatmalıdır.
Kilit ve karşılık düzgün çalışmalıdır.
Panik bar varsa rahat şekilde çalışmalıdır.
Çift kanatlı kapılarda kanatların kapanma sırası doğru olmalıdır.
Camlı kapılarda cam ve sabitleme sistemi kontrol edilmelidir.
Kasa bağlantıları sağlam olmalıdır.
Kapı üzerindeki donanımlar şartnameye uygun olmalıdır.

Sahadaki açılma ve kapanma kontrolleri yangın deneyinin yerine geçmez. Kabul tutanağına kapı kodu, kullanılan ürün ve donanım, ölçüler, gözlenen eksikler, düzeltme işlemleri ve kontrol tarihi eklenmelidir.

18. Projeye Göre Doldurulacak Örnek Şartname

Yangın kapısı teknik şartnamesi örneği: Aşağıdaki alanlar proje sorumlusu tarafından doldurulmalıdır. Bu taslak, tamamlanmış veya tüm yapılara doğrudan uygulanabilecek bir şartname değildir.

Kapı kodu ve mahal: [kod / kullanım alanı]
Yangına dayanım sınıfı: [belgedeki tam sınıf ve süre]
Duman kontrolü: [istenen sınıf / proje kararı]
Net geçiş ve duvar boşluğu: [genişlik × yükseklik, mm]
Duvar sistemi ve kalınlığı: [tanım, mm]
Kanat sayısı ve açılma yönü: [tek / çift, yön]
Donanım: [kapatıcı, kilit, çıkış donanımı, sıralayıcı]
Cam ve eşik detayı: [varsa belgelenmiş sistem]
Yüzey ve renk: [kaplama, RAL kodu]

Kapı takımı, belirtilen performansı destekleyen test ve sınıflandırma belgelerinin doğrudan veya belgelenmiş genişletilmiş uygulama kapsamına uygun olacaktır. Kanat, kasa, dolgu, conta, cam, bağlantılar ve donanım belgelenmiş sistemle uyumlu olacaktır. Montaj üreticinin ilgili talimatına ve projedeki duvar sistemine göre yapılacaktır.

Yüklenici; ürün tanımı, teknik çizim, ilgili performans belgeleri, montaj ve bakım talimatlarını teslim edecektir. Kabulde ölçüler, donanımlar, bağlantılar, kapanma sırası, tam kapanma ve çıkış işlevi kontrol edilerek kayıt altına alınacaktır. Performans sınıfına ilişkin kanıt, sahadaki basit işlev kontrolünden ayrı değerlendirilecektir.

19. Şartname Hazırlarken Sık Yapılan Hatalar

Yangın kapısı teknik şartnamesi hazırlanırken yalnızca "90 dakika yangına dayanıklı çelik kapı" gibi kısa bir tanım kullanılması, uygulama sırasında teknik anlaşmazlıklara neden olabilir.

Daha sağlıklı bir şartnamede en azından aşağıdaki başlıkların tanımlanması gerekir:

Yangın dayanım sınıfı
Test ve sınıflandırma belgeleri
Kapı ölçüleri
Tek veya çift kanat
Kasa tipi
Kanat yapısı
Cam gereksinimi
Duman sızdırmazlık
Panik bar
Hidrolik kapatıcı
Kilit ve menteşe
Montaj yöntemi
Kabul ve kontrol kriterleri

20. Yangın Kapısı Teknik Şartnamesi Hazırlarken Nelere Dikkat Edilmeli?

İyi hazırlanmış bir teknik şartname, kapının sadece satın alma aşamasını değil; üretim, sevkiyat, montaj ve kabul süreçlerini de kapsamalıdır.

Özellikle proje bazlı işlerde kapının kullanılacağı alan, kaçış yolu olup olmadığı, gerekli yangın dayanım seviyesi, tek veya çift kanat olması, cam gereksinimi, panik bar ihtiyacı ve kapının diğer yangın güvenlik sistemleriyle ilişkisi önceden belirlenmelidir.

Yönetmelikteki gereklilikler de yapının mevcut/yeni yapı durumu, kullanım sınıfı ve ilgili kaçış senaryosuna göre değerlendirilmelidir. Örneğin mevcut yapılara ilişkin kaçış merdiveni kapısı hükümleri ile yeni yapılar için hükümler aynı olmayabilir.

21. Yangın Kapısı Teknik Şartnamesi İçin Kontrol Listesi

Kontrol	Durum
Yangın dayanım sınıfı belirlendi mi?	☐
Test/sınıflandırma belgeleri istendi mi?	☐
Kapı ölçüleri belirlendi mi?	☐
Tek veya çift kanat bilgisi belirlendi mi?	☐
Kasa tipi belirlendi mi?	☐
Duman sızdırmazlık ihtiyacı değerlendirildi mi?	☐
Panik bar gereksinimi belirlendi mi?	☐
Hidrolik kapatıcı belirlendi mi?	☐
Cam gereksinimi varsa uygun cam sistemi belirlendi mi?	☐
Montaj şartları belirlendi mi?	☐
Kabul ve kontrol kriterleri belirlendi mi?	☐

Kaynaklar

Bakanlığın yönetmelik uygulama kılavuzu ve BSI EN 13501-2 kaydı teknik değerlendirmede yardımcı kaynaklardır. Kılavuz yönetmelik metninin yerine geçmez; projeye uygulanacak yürürlükteki hükümler ayrıca kontrol edilmelidir.

22. FSK Teknik Yangın Kapısı Çözümleri

FSK Teknik ile ölçü, adet, kullanım alanı ve istenen performansı paylaşarak ürün, montaj ve servis seçeneklerini değerlendirebilirsiniz. Teklif edilen ürünün belgeleri, ölçü aralığı ve donanım kapsamı proje talepleriyle karşılaştırılmalıdır. Cam veya menfez gibi ekler yalnızca ilgili belgelenmiş sistemin kapsamında değerlendirilir.

Projeniz İçin Yangın Kapısı Teklifi Alın

Kapı ölçüsü, adet, kullanım alanı, yangın dayanım sınıfı ve istenen aksesuarları paylaşarak projenize uygun yangın kapısı için bilgi alabilirsiniz.

0501 120 03 46 – Hemen Ara

Sık Sorulan Sorular

Yangın kapısı teknik şartnamesinde hangi standartlar belirtilmelidir?

Kapının yangın dayanım testleri ve sınıflandırması için projeye uygun ilgili standartlar belirtilmelidir. EN 1634-1 yangına dayanım testleri, EN 13501-2 ise yangına karşı performans sınıflandırması açısından temel standartlardandır.

Yangın kapısında panik bar her zaman zorunlu mudur?

Her yangın kapısı için otomatik olarak aynı panik bar şartı uygulanmaz. Kapının kaçış yolu üzerindeki konumu, kullanıcı yükü, bina özellikleri ve ilgili mevzuat/proje şartları birlikte değerlendirilmelidir.

Yangın kapısında hidrolik neden kullanılır?

Yangın kapısının kendiliğinden kapanmasını sağlamak için kapı kapatıcı sistemleri kullanılır. Sistemin kapının ağırlığına ve kullanımına uygun seçilmesi gerekir.

Yangın kapısı teknik şartnamesinde sertifika önemli midir?

Evet. Talep edilen yangın performansının doğrulanabilmesi için ürün ve kapı sistemine ilişkin test ve sınıflandırma dokümanlarının incelenmesi önemlidir.

Yangın kapısı montajı şartnamede belirtilmeli midir?

Evet. Yangın kapısının performansı yalnızca ürünün kendisine değil, kasa-duvar bağlantısı ve montaj uygulamasına da bağlı olduğundan montaj şartlarının tanımlanması önemlidir.